SOSYOLOG

TANIM

Sosyolog, insan toplulukları ve toplumsal kurumlar, bunların kökeni, gelişmesi, işlevi ve birbirleriyle ilişkileri, bu ilişkileri belirleyen ilke ve kurallar ile toplumsal sorunlar ve çözüm yolları konularında araştırmalar yapan, araştırma sonucunda edinilen bulguları yorumlayan ve önerilerde bulunan kişidir.

GÖREVLER

• Tarihsel belgeleri inceleyerek, gözlem ve görüşme gibi yöntemleri kullanarak; insan topluluklarının kökenini, gelişmesini, yaşayış tarzını ve sosyal ilişkilerini araştırır, çevreye, sosyal geleneklere, aile, din, eğitim gibi sosyal kurumlar ve diğer sosyal olaylara ilişkin bilimsel bilgiler toplar,

• Edinilen verileri ve sonuçları, istatistiksel olarak değerlendirir ve yorumlar,

• Toplumsal sorunları saptar, bilimsel sonuçlar çerçevesinde çözüm önerilerinde -bulunur,

• Bilimsel sonuçlar ile sorunlara ilişkin çözüm önerilerinin eğitimciler, yasa koyucular, planlama uzmanları ve sosyal sorunların çözümüyle uğraşan meslek elemanlarına, kurum ve kuruluşlara ulaşmasını sağlar, sonuçlarını izler.

KULLANILAN ALET

VE MALZEMELER

• Görüşme ve anket formları, tarihi belgeler, toplumsal olaylar ve sosyal kurumlarla ilgili olarak yapılan araştırma ve incelemelerin yer aldığı basılı kaynaklar, gözlem ve araştırma raporları gibi dokümanlar,

• İstatistik tabloları ve çeşitli büro malzemeleri ile hesap makinesi, bilgisayar.

MESLEĞİN GEREKTİRDİĞİ ÖZELLİKLER

• Sosyolog olmak isteyenlerin;

• Sözel akıl yürütme yeteneğine sahip,

• Toplumsal olaylara meraklı,

• Araştırma ve inceleme yapmaktan hoşlanan,

• Olaylar arasında bağlantılar kurabilen,

• Başkaları ile iyi iletişim kurabilen kimseler olmaları gerekir.

ÇALIŞMA ORTAMI VE KOŞULLARI

Sosyologlar gözlem ve incelemelerini alanda, elde ettikleri bulguların değerlendirmesini büroda yaparlar. Çalışmalarında insanlarla etkileşim halindedirler. Sayısal bulgularını bilgisayar yolu ile değerlendirirler.

MESLEK EĞİTİMİNİN

VERİLDİĞİ YERLER

Mesleğin Eğitimi;  aşağıda belirtilen üniversitelerin Edebiyat ve Fen-Edebiyat Fakültelerinin Sosyoloji Bölümlerinde  verilmektedir.

• Abant İzzet Baysal Üniversitesi-Fen Edebiyat Fakültesi

• Adıyaman Üniversitesi-Fen Edebiyat Fakültesi

• Aydın Menderes Fen-Edebiyat Fakültesi

• Afyon Kocatepe Üni. Fen-Edebiyat Fakültesi

• Akdeniz Üniversitesi-Fen Edebiyat Fakültesi

• Anadolu Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi

• Ankara Üniversitesi, Dil Tarih ve Coğrafya Fakültesi,

• Atatürk Üni. (Erzurum) Fen-Edebiyat Fakültesi

• Bahçeşehir Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi

• Balıkesir Üni. Fen-Edebiyat Fakültesi

• Boğaziçi Üni (İstanbul) Fen-Edebiyat Fakültesi

• Cumhuriyet Üni (Sivas) Fen-Edebiyat Fakültesi

• Çanakkale 18 Mart Üni. Fen-Edebiyat Fakültesi

• Dicle Üni. (Diyarbakır) Fen-Edebiyat Fakültesi

• Dumlupınar Üni. (Kütahya) Fen-Edebiyat Fakültesi

• Ege Üni. (İzmir) Edebiyat Fakültesi

• Fatih Üni. (İstanbul) Fen-Edebiyat Fakültesi

• Fırat Üni. (Elazığ) Fen-Edebiyat Fakültesi

• Galatasaray Üniversitesi  Fen-Edebiyat Fakültesi

• Gaziantep Üni. Fen-Edebiyat Fakültesi

• Hacettepe Üni. (Ankara) Edebiyat Fakültesi

• İnönü Üni. (Malatya) Fen-Edebiyat Fakültesi

• İstanbul Bilgi Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi

• İstanbul Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi

• Maltepe Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi

• Marmara  Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi

• Mersin Üni. Edebiyat Fakültesi

• Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi

• Muğla Üni.  Fen-Edebiyat Fakültesi

• Orta Doğu Teknik  Üni. Fen-Edebiyat Fakültesi

• Kırıkkale Üni. Fen-Edebiyat Fakültesi

• Koç Üni. Fen-Edebiyat Fakültesi

• Pamukkale Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi

• Sakarya Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi

• Selçuk Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi

• Süleyman Demirel Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi

• Uludağ Üniversitesi    Fen-Edebiyat Fakültesi

• Yeditepe Üniversitesi    Fen-Edebiyat Fakültesi

• Yüzüncü yıl Üniversitesi    Fen-Edebiyat Fakültesi

ÖN EĞİTİMDE BAŞARILI

OLUNMASI GEREKEN DERSLER

Psikoloji, Sosyoloji, Matematik, Mantık,  Felsefe, Tarih, Coğrafya, Türkçe derslerinde başarılı olması gerekmektedir.

MESLEK EĞİTİMİNE

GİRİŞ KOŞULLAR

Mesleğin eğitimine girebilmek için,

Lise veya dengi okul mezunu olmak,

• Yükseköğretime Geçiş Sınavı (YGS) ve Lisans Yerleştirme Sınavı ’nda (LYS) “Sosyoloji” lisans programı için yeterli “TM-3” puan almak.

• Öğrenci Seçme ve Yerleştirme Merkezi (ÖSYM) Tercih Bildirim Formunda  “Sosyoloji” lisans programı ile ilgili en az bir yüksek öğretim programını tercih etmek gerekmektedir.

Bu yükseköğretim programında öğrenim görmek isteyen adaylar “Sosyal Bilimler, Edebiyat, Sosyal Bilimler ve Edebiyat, Dil ve Edebiyat, Genel Kültür, Türkçe- Matematik, Sınıf Öğretmenliği”   alanlarından mezun iseler YGS ve LYS sonuçlarına göre ÖSYM tarafından yapılan yerleştirme işleminde diğer alanlardan mezun olanlara göre daha yüksek bir ağırlıklı puan elde etmekte ve öncelikle yerleştirilmektedirler.

Ancak kendi alan/kol/bölümleri dışında bir yükseköğretim programını tercih eden adayların yerleşme şansları azalmaktadır.

Sosyal Bilimler, Sosyal Hizmet Ön Lisans programlarındanmezun olanlar ÖSYM tarafından  yapılan  Dikey Geçiş Sınavına(DGS) girerek başarılı olmaları halinde “Sosyoloji” lisans programına dikey geçiş yapabilirler.

EĞİTİMİN SÜRESİ

VE İÇERİĞİ

Meslek eğitim  süresi  4 yıldır.

Eğitim süresince; Türk Dili ve Edebiyatı, Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi, Yabancı Dil gibi genel kültür derslerinin yanı sıra  eğitimin;

1. yılında; Kurumlar Sosyolojisi, Sosyolojiye Giriş, Küçük Gruplar Sosyolojisi, Türk Sosyoloji Literatürü,

2. yılında; Sosyal Bilimler Metodolojisi, Türkiye’nin Toplumsal  yapısı, Aile Sosyolojisi, Sosyoloji Tarihi, Türkiye Sosyoloji Tarihi ve Araştırmaları,

MESLEK EĞİTİMİ

3. yılında; Sosyal Tabakalaşma, Kent Sosyolojisi, Sosyal Bünye ve Makro Ekonomi, Ekonomik Sosyoloji, Organizasyon Prensipleri, Hukuk ve Suç Sosyolojisi, Sosyoloji Tarihi, Sosyoloji Semineri ve Araştırmaları,

4. yılında; Özel Öğretim Yöntemleri, Değişim Sosyolojisi, Sosyolojide Yöntem ve Tartışmaları, Türk Sosyologları ve Eserleri, Endüstri Sosyolojisi, Bilgi Sosyolojisi, Çağdaş Sosyoloji Teorileri, Sanat Sosyolojisi gibi meslek dersleri ile Psikoloji, Felsefe ve Sosyal Antropoloji alanlarının temel derslerini  alırlar.

EĞİTİM SONUNDA ALINAN

BELGE-DİPLOMA VE UNVAN

4 yıllık eğitimi bitirenler, "Lisans Diploması" ve "Sosyolog" ünvanını alırlar.

ÇALIŞMA ALANLARI VE İŞ BULMA OLANAKLARI

Sosyologlar, Devlet Planlama Teşkilatı, Bayındırlık ve İskan Bakanlığı, Tarım Bakanlığı, Köy İşleri Bakanlığı, Orman Bakanlığı, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı gibi kamu kuruluşları ile özel sektör kurum ve kuruluşlarının ilgili birimlerinde ve yayın kuruluşlarında çalışabilmektedirler. Bu meslekte çalışan bayanların oranı fazladır. Özellikle, sosyolog olarak iş bulma olanakları oldukça sınırlıdır.

Sosyologlar, eğitimleri süresince edindikleri bilgi, beceri ve iş alışkanlıklarını, herhangi bir işsizlik durumunda halkla ilişkiler ve tanıtım alanlarındaki araştırma çalışmalarına yönlendirebilirler. Ayrıca insan kaynakları faaliyetleri ile de ilgilenirler.

Ülkemizde, sosyal bilimler alanında daha çok, gelişmiş ülkelerin bulgularından yararlanma yoluna gidilmiş, ülkemiz için, çok sınırlı düzeydeki araştırma ve çalışmalarla yetinilmiştir. Ancak, Türkiye gibi çok hızlı bir toplumsal değişme ve gelişme sürecinde bulunan bir ülkede, toplum planlaması ve yapılan hizmetlerin sonuçlarının izlenmesi için, sosyologların çalışmalarına gereksinim olduğu anlaşılmıştır. Bu gereksinim çerçevesinde, çok yönlü mesleki gelişmelerin söz konusu olacağı ve ayrıca, verilerin istatistiksel olarak düzenlenmesinde bilgisayar kullanımının yaygınlaşacağı düşünülmektedir.

Milli Eğitim Bakanlığı ve Yüksek Öğretim Kurulu (YÖK) işbirliği ile açılan/ açılacak olan Ortaöğretim alan Öğretmenliği Tezsiz Yüksek Lisans ya da Pedagojik Formasyon Programını başarı ile tamamlayan sosyoloji mezunları Felsefe, Öğretmenlik meslek Bilgisi Dersleri alanlarında öğretmenlik yapabilirler.

EĞİTİM SÜRESİNCE VE EĞİTİM SONRASI KAZANÇ

EĞİTİM SÜRESİNCE

Öğrenciler, eğitimleri süresince çeşitli kurum ve kuruluşlar tarafından sağlanan kredi ve burslardan faydalanma olanaklarına sahiptirler. (Kredi ve Yurtlar Kurumu vb.)

EĞİTİM SONRASI

Fen-Edebiyat ve Edebiyat Fakülteleri Sosyoloji Bölümü mezunları işe ilk başladıklarında, kamu sektörüne ait kurum ve kuruluşlarda çalışmaları halinde, Devlet Memurları Kanunu'na dayanılarak Hükümet tarafından belirlenen ücreti (asgari ücretin yaklaşık iki katı), özel sektör  kurum ve kuruluşlarında ise asgari ücretin yaklaşık üç katı ücreti alabilmektedirler. Uzmanlık alanları, işteki pozisyonları ve işletmenin yapısına göre bu ücrette artış olabilmektedir.

MESLEKTE İLERLEME

Lisans eğitiminden sonra alanlarında mastır (yüksek lisans) ve doktora eğitimi alarak  akademik kariyer yapabilirler, yüksek öğretim kurumlarında araştırma görevlisi, doçent, profesör gibi unvanlarla öğretim üyesi olarak görev yapabilirler.

Sosyologlar, Genel Sosyoloji, Kurumlar Sosyolojisi, Uygulamalı Sosyoloji veya Sosyometri alanlarından birinde çalışmalarına ağırlık verebilirler. Aile, suçluluk, nüfus bilimi, endüstri ve tarım sorunları, köy-kent yerleşimi, sosyal ekoloji, siyaset ve hukuk  sosyolojisi gibi konularda uzmanlaşabilirler.

Çalıştıkları kurum ve kuruluşlarda, uzman, danışman ve araştırmacı kadrolarında veya yönetici kademelerinde yer alabilirler.

BENZER MESLEKLER

• Sosyal Psikolog,

• Sosyal Antropolog,

• Sosyal Çalışmacı.

EK BİLGİLER

-

YARARLANILAN BİLGİ KAYNAKLARI

• Meslek elemanları,

• ÖSYS Öğrenci Seçme ve Yerleştirme Sistemi  Kılavuzu-2010,

• 2008 ÖSYS   Yükseköğretim Programları  ve Kontenjanları Kılavuzu,

• ÖSYM Üniversiteler  Yükseköğretim Programları ve Meslekler Rehberi – 2000,

• Meslek Yüksekokulları ile Açıköğretim Önlisans Programları Mezunlarının Lisans Öğrenimine Dikey Geçiş Sınavı 2010 Kılavuzu,

• Millî Eğitim Bakanlığına Bağlı Eğitim Kurumlarına Öğretmen Olarak Atanacakların Atamalarına Esas Olan Alanlar İle Mezun Oldukları Yükseköğretim Programları ve Aylık Karşılığı Okutacakları Derslere İlişkin Esaslar" 12/07/2004 tarih ve 119 sayılı Talim ve Terbiye Kurulu Kararı ve bu kararda değişiklik yapılan  12.05.2006 tarih ve 133 sayılı Talim Terbiye Kurulu Kararı,

• 7.7.2009 tarih ve 80 sayılı  MEB Talim ve Terbiye Kurulu Kararı

• Meslek Danışma Komisyonu (MEDAK) üyesi kuruluşlar.

DAHA AYRINTILI BİLGİ İÇİN BAŞVURULABİLECEK YERLER

• İlgili eğitim kurumları,

• Türkiye İş Kurumu web sayfası www.iskur.gov.tr

• Ulusal Meslek Bilgi Sistemi  http://mbs.meb.gov.tr/

• Türkiye İş Kurumu Meslek Bilgi Merkezleri.

Güncel Meslekler Rehberi Anasayfası'na Dön