GAZETECİ

TANIM

Kamuoyunu bilgilendirmek ve aydınlatmak üzere, toplumda meydana gelen olaylarla ilgili bilgi toplayan, bunları değerlendirerek yorumlayan ve anlaşılır bir şekilde bu bilgileri  iletişim araçları ile yayınlanmaya hazır hale getiren kişidir.

GÖREVLER

• Toplumdaki ekonomik, sosyal, kültürel, siyasal vb. nitelikteki olayları izler,

• Olaylar arasından, araştırmaya değer olanları belirler,

• Araştıracağı olay hakkında kimlerden bilgi alabileceğini belirler,

• Çeşitli kaynaklardan sözlü veya yazılı olarak verilen bilgileri toplar,

• Topladığı bilgileri değerlendirir, doğruluğunu kontrol eder,

• Bilgileri anlaşılır bir dille yazar, önemli noktaları vurgular,

• Fotoğraf ve görüntü alır, bunları düzenler,

• Bilgileri haber merkezine gönderir.

KULLANILAN ALET  VE MALZEMELER

• Bilgisayar,

• Fotoğraf makinesi,

• Teyp,

• Faks,

• Telefon,

• Çeşitli kırtasiye malzemeleri.

MESLEĞİN GEREKTİRDİĞİ ÖZELLİKLER

Gazeteci, olmak isteyenlerin;

• Düşüncelerini söz ve yazı ile değerlendirip yorumlayabilen ve bunları başkalarına düzgün bir şekilde aktarabilen,

• Çevresinde olup bitenlere ilgili, dikkatli,

• Başkaları ile iyi iletişim kurabilen, girişken,

• Okumaya ve çevresini incelemeye meraklı, olayları doğru değerlendirebilen,

• Değişik ortamlarda, gerektiğinde stres altında çalışabilen,

• İnsanları seven,

kimseler olmaları gerekir.

Yaratıcılık meslekte başarıyı artırıcı bir faktördür.

ÇALIŞMA ORTAMI VE KOŞULLARI

Gazeteci,  haberin yazılması aşamasında büroda görev yapar, olayların araştırılması aşamasında açık havada, kapalı yerlerde, sıcakta, soğukta, dağda, uçakta vb. ortamlarda çalışabilir. Çok nadir de olsa çalıştıkları alanlar itibariyle (savaş habercileri ve köşe yazarları) saldırıya uğrama tehlikesi vardır.( Çalışma saatleri genellikle düzensizdir. Sık sık seyahat edebilir. Araştırma yaparken değişik insan ve olaylarla  karşılaşabilir. Gazeteci bazen bir röportaj için günlerce bir kişinin peşinden koşmak, evinden uzakta, güç koşullarda yaşamak, gerektiğinde bir haber için kendini tehlikeye atmak durumunda kalabilirler.

MESLEK EĞİTİMİ

MESLEK EĞİTİMİNİN VERİLDİĞİ YERLER

Mesleğin  eğitimi  aşağıdaki üniversitelerin İletişim Fakültelerinin “Gazetecilik” bölümlerinde verilmektedir.

• Ankara Üniversitesi, İletişim Fakültesi Gazetecilik bölümü,

• Atatürk Üniversitesi, İletişim Fakültesi Gazetecilik bölümü,

• Bahçeşehir Üniversitesi, İletişim Fakültesi Gazetecilik bölümü,

• Ege Üniversitesi, İletişim Fakültesi Gazetecilik bölümü,

• Erciyes Üniversitesi, İletişim Fakültesi Gazetecilik bölümü,

• Gazi Üniversitesi, İletişim Fakültesi Gazetecilik bölümü

• İstanbul Üniversitesi, İletişim Fakültesi Gazetecilik bölümü

• İstanbul Aydın Üniversitesi, İletişim Fakültesi Gazetecilik bölümü

• Kocaeli Üniversitesi, İletişim Fak Gazetecilik bölümü

• Marmara Üniversitesi, İletişim Fakültesi Gazetecilik bölümü

• Selçuk Üniversitesi, İletişim Fakültesi Gazetecilik bölümü

• Yeditepe Üniversitesi, İletişim Fakültesi Gazetecilik bölümü

ÖN EĞİTİMDE BAŞARILI OLUNMASI GEREKEN DERSLER

-          Türkçe, Kompozisyon, Sosyal Bilimler, Yabancı Dil

MESLEK EĞİTİMİNE GİRİŞ KOŞULLARI

Mesleğin eğitimine girebilmek için,

• Lise veya dengi okul mezunu olmak,

• Yükseköğretime Geçiş Sınavı (YGS) ve Lisans Yerleştirme Sınavı ’nda (LYS) “Gazetecilik” lisans programı için yeterli “TS-1” puan almak.

• Öğrenci Seçme ve Yerleştirme Merkezi (ÖSYM) Tercih Bildirim Formunda “Gazetecilik” lisans programı ile ilgili en az bir yükseköğretim programını tercih etmek gerekmektedir.

• Liselerin Sosyal Bilimler, Edebiyat, Sosyal Bilimler ve Edebiyat, Dil ve Edebiyat, Genel Kültür, Sınıf Öğretmenliği alanları ile, Öğretmen Okulu ve Köy Enstitüsü mezunları, bu alanda yüksek öğrenim görmek isterlerse, YGS ve LYS sonuçlarına göre ÖSYM tarafından yapılan yerleştirme işleminde diğer alanlardan mezun olanlara göre daha yüksek bir ağırlıklı puan elde etmekte ve öncelikle yerleştirilmektedirler.

• Ancak kendi alan/kol/bölümlerin dışında bir yüksek öğretim programını tercih eden adayların yerleşme şansı azalmaktadır.

• Basım ve Yayın Teknolojileri, Basın ve Yayıncılık, Bilgisayar Destekli Yayıncılık, Fotoğrafçılık, Fotoğrafçılık ve Kameramanlık, İnternet Gazeteciliği ve Yayıncılığı, Masaüstü Yayıncılık, Matbaacılık, Matbaacılık ve Baskı Teknikleri, Medya ve İletişim, Radyo ve Televizyon Programcılığı, Radyo ve Televizyon Yayımcılığı / Radyo ve Televizyon Yayıncılığı, Tasarım ve Basım-Yayımcılık, Televizyon Yapım ve Yönetimi, Televizyon ve Radyo Programcılığı ön lisans programlarından birini başarı ile bitirenler, ÖSYM tarafından açılan Dikey Geçiş Sınavındalisans programına dikey geçiş yapabilirler.

  başarılı oldukları taktirde “Gazetecilik”

EĞİTİMİN SÜRESİ VE İÇERİĞİ

Mesleğin eğitim süresi 4 yıldır.

Eğitim süresince; Türk Dili, Beden Eğitimi, Yabancı Dil, Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi gibi genel bilgi derslerinin yanında Medya ve Siyaset Hukukunun Temel Kavramları, İletişim Tarihi, Toplum Bilim, Hukuk, Siyaset Bilimi, Sosyal    Psikoloji, Haber Toplama ve Yazma, Sayfa Tasarımı, İstatistik, İşletme, Fotoğrafçılık, Türk Dili, Dünya Edebiyatı, Anayasa, İktisat, Yönetim ve Organizasyon, Basın Tarihi, Türkiye'nin Yönetim Yapısı, Muhasebe, Araştırma Yöntemleri, Yazışma Teknikleri, Psikoloji, Bilgisayar Programlama, Gazete Yayınlama Tekniği, Pazarlama, Halkla İlişkiler, Tiyatro, Sanat Tarihi, Sinema, Reklamcılık, Uluslararası İlişkiler, Turizm ve Gazete Haberciliği gibi mesleki dersler de gösterilmektedir.

Ayrıca, İletişim Fakültelerinin gazetecilik bölümlerinde yazılı basında haberin kaynağından baskı evresine kadar olan işlemleri ile baskı evresinde süreli yayınların baskısına ilişkin temel bilgi ve uygulamaları konularında eğitim-öğretim verilmektedir. Öğrencilere araştırmalar yaptırılmaktadır. Meslek yaşantıları boyunca sık sık karşılaşacakları siyasi, toplumsal, ekonomik olaylar, temel hukuk kavramları, dış politika, halkla ilişkiler, reklamcılık, iletişim, fotoğrafçılık, sinema vb. konularda da bilgiler verilmektedir.

EĞİTİM SONUNDA ALINAN BELGE-DİPLOMA VE UNVAN

Eğitimini başarı ile tamamlayanlara “Gazetecilik” lisans diploması verilir.

ÇALIŞMA ALANLARI VE İŞ BULMA OLANAKLARI

• Gazetecilik ekonomik koşullardan çok çabuk etkilenen bir sektör olduğundan mezunların iş bulma şansı ülkenin ekonomisi ve gelişmişliği ile çok sıkı ilişkilidir. Bununla birlikte, alanında çok iyi yetişmiş bir gazetecinin hiç bir koşulda işsiz kalmayacağı söylenebilir.Gazeteci toplumların aydınlatılmasında önemli bir görev üstlenmiştir. Dünyamızın küreselleştiği, iletişim çağına girdiğimiz bugünlere ulaşmada en büyük katkı basın-yayın organlarından gelmiştir. Gazeteler sayesinde dünyanın herhangi bir yerindeki olaylardan anında haberdar olabilmekteyiz. Bu yönüyle teknolojiyi en iyi kullanan meslek olma özelliğini de sürdürmektedir. Gelecekte bu durumun daha da gelişeceği söylenebilir.

• Gazeteciler,  habercilikle ilgili olan bütün basın kuruluşlarında (gazete,dergi) çalışabilirler. Haberciliğe daha ciddi yaklaşan gazetelerde çalışanlar dünyada olup bitenlere (ekonomi, borsa, politika, sağlık, eğitim, hukuk) ilişkin olabildiğince fazla ve doğru bilgi verirler. Magazin gazetelerinde çalışan gazeteciler ise sanat, moda ve sosyete dünyasında meydana gelen olayları araştırır ve yazarlar.

• Gazeteci çıktığı saate göre sabah gazetesi, akşam gazetesi; ya da yayınlandığı sıklığa göre günlük gazete, haftalık gazete  ayrıca yerel, ulusal ya da uluslararası  gibi çeşitli gazetelerde çalışabilirler. Genel olaylarla ilgili bilgi veren gazetelerin yanı sıra yalnızca belirli kesimleri ilgilendiren özel bazı konulardaki haber ve makalelerin bulunduğu gazeteler de vardır. Çok nadirde olsa yabancı dilde yayın yapan gazetelerde çalışabilir.

• “Gazetecilik” bölümü mezunlarından Ortaöğretim Alan Öğretmenliği Tezsiz Yüksek Lisans Programını veya Milli Eğitim Bakanlığı Yüksek Öğretim Kurulu (YÖK) işbirliği ile açılan / açılacak Pedagojik Formasyon Programını başarı ile tamamlayanlar, ilgili meslek liselerinde Gazetecilik ve Halkla İlişkiler Öğretmeni olarak  da çalışabilirler.

• Gazeteciler kendi içinde spor, parlamento, savaş, iç politika, dış politika, polis-adliye, magazin gibi farklı uzmanlık alanlarında  çalışabilirler.

EĞİTİM SÜRESİNCE VE EĞİTİM SONRASI KAZANÇ DURUMU

EĞİTİM SÜRESİNCE

Öğrenciler eğitim süresince Kredi ve Yurtlar Kurumu Genel Müdürlüğü ile çeşitli kurum ve kuruluşlardan karşılıklı veya karşılıksız kredi, burs alabilirler. Yaz aylarında yapılan dörder haftalık staj döneminde de işveren belli bir ücret verebilir.

EĞİTİM SONRASI

Eğitim sonrası kazanç ise çalışılan gazetenin tirajına, işverenin tutumuna, işyerinde toplu iş sözleşmesinin yapılıp yapılmamasına göre değişiklikler göstermektedir. Daha sonra ücretler bulunduğu konum ve çalışma yılına, Toplu İş Sözleşmesine göre belirlenmektedir.

MESLEKTE İLERLEME

• Gazetecilik mesleğinde ilerleme bireyin kendisini yetiştirmesine bağlıdır. Kişi herhangi bir alanda muhabir olarak çalışabileceği gibi kendini yetiştirerek köşe yazarlığına, genel yayın müdürlüğüne kadar yükselebilir.

• Başarılı çalışmalar yapan muhabirler daha yüksek tirajlı gazetelere geçebilirler. Ücretlerinde önemli ölçüde artış olabilir.

• Üniversitelerde akademik kariyer yapabilir.

BENZER MESLEKLER

• Yazar (metin yazarı, ilan yazarı, kitap yazarı),

• Radyo-Televizyon muhabirliği ve yapımcılığı,

• Eleştirmen.

EK BİLGİLER

Gazetenin bir düzen içinde çıkarılmasını sağlamak için gazeteciler arasında çeşitli görev dağılımı yapılmıştır.

Bunlar:

Genel Yayın Müdürü: Gazete sahibinin isteği doğrultusunda gazetenin yayın politikasını belirler, bölümler arasında gerekli koordineyi sağlayarak tutarlı ve uyum içinde gazetenin çıkmasını sağlar.

Sorumlu Müdür: Gazetenin özelliğine göre bir veya birden fazla sorumlu müdür olabilir. Eğer tek sorumlu müdür varsa gazetede yayınlanan tüm fikir ürünleri ve spor haberlerinden sorumludur.Birden fazla ise görev dağılımı olabilir.

Yazı İşleri Müdürü: Çeşitli kaynaklardan gelen haberlerin belirli bir düzen ve bütünlük içinde okuyucuya sunulmasını sağlar. Genel Yayın Müdürünün direktifleri doğrultusunda görev yapar.

Sekreter: Haberleri, önem, tür ve özelliklerine göre sayfa üzerinde yerleştirir, göze hoş gelecek şekilde sergilenmesini sağlar.

Haber Müdürü: Yayın Müdürünün direktifi ve Yazı İşleri Müdürünün isteği doğrultusunda gazetenin büroları, servisleri ve muhabirleriyle ilişki kurup onların verdikleri haberlerin yeniden elden geçirilerek redakte edilmesini sağlar.

İstihbarat Şefi: Haber akışkanlığını sağlama görevini yerine getirir. Günlük çalışma programı oluşturarak muhabirler arasında iş bölümü yapar.

Muhabirler ve Foto Muhabirleri: Muhabirler, belirli dallarda veya her dalda görev yaparak haber toplayan kişilerdir. Foto muhabirleri ise resim çekerek haberin inandırıcılığını pekiştiren en büyük yardımcıdır.

Başyazar: Gazetenin genel yayın politikasını belirleyerek belirli konularda tutumunu ortaya koyarak, haftanın belli günleri veya hergün çıkan yazıları kaleme alır.

Makale ve Fıkra Yazarları: Ana ürün olan haberleri çeşitli belge ve kaynaklarla yorum haline getirir. Böylece fikir gazetelerinde bir görüşün belirlenmesi görevini üstlenirler.

Ressam veya Grafikerler: Anlatımı güç olayların açıklanması veya resimli anlatımın daha

YARARLANILAN BİLGİ KAYNAKLARI

• Meslek elemanları,

• ÖSYS Kılavuzu,

• Yükseköğretim Programları ve Kontenjanları Kılavuzu – 2008,

• Meslek Yüksekokulları ile Açıköğretim Önlisans Programları Mezunlarının Lisans Öğrenimine Dikey Geçiş Sınavı 2010 Kılavuzu,

• Milli Eğitim Bakanlığına Bağlı Eğitim Kurumlarına Öğretmen Olarak Atanacakların Atamalarına Esas Olan Alanlar ile Mezun Oldukları Yüksek Öğretim Programları ve Aylık Karşılığı Okutacakları Derslere İlişkin Esaslar ile Değişiklik yapılmasına dair Esaslar (Değişik 12.5.2006 tarih ve 133 sayılı Talim ve Terbiye Kurulu Kararı)

• Meslek Danışma Komisyonu (MEDAK) üyesi kuruluşlar

BASIN YAYIN 2011 SIRALI TABAN PUANLARI

GAZETECİLİK 2011 SIRALI TABAN PUANLARI

DAHA AYRINTILI BİLGİ İÇİN BAŞVURULABİLECEK YERLER

• İlgili eğitim kurumları,

• Türkiye İş Kurumu web sayfası www.iskur.gov.tr

• Ulusal Meslek Bilgi Sistemi  http://mbs.meb.gov.tr/

• Türkiye İş Kurumu Meslek Bilgi Merkezleri.

Güncel Meslekler Rehberi Anasayfası'na Dön