BİYOKİMYAGER

TANIM

Biyolojik bilimler, sağlık bilimleri, beslenme, çevre olayları ile ilgili konularında araştırma ve uygulama yapan kişidir.

GÖREVLER

• Beslenme, genetik ilaçların etkisi ve hastalıklardan ileri gelen kimyasal değişiklikler konusunda araştırma yapar,

• İnsan, bitki ve hayvan hastalıklarından sorumlu küçük organizmalar üzerinde araştırmalar yapar,

• Laboratuvar ortamında çeşitli biyokimyasal maddeler elde etmek için çalışmalar yapar (protein, kan serumu proteini, amino asit, organik asit ve bileşikler gibi),

• Kimyasal ve biyolojik kaynaklı bütün kirleticilerin organizmalar üzerindeki zararlı etkilerini inceler.

• Tekniğine uygun olarak hücre ve doku kültürü hazırlar,

• Temiz ve sağlıklı beslenme (besin kimyası ve teknolojisi, fermantasyon, gıda mikrobiyolojisi, gıda hijyeni) konularında çalışmalar yapar ve raporları düzenler ya da raporları onaylar.

KULLANILAN ALET VE  MALZEMELER

Laboratuvar ortamında;

• Spektrofotometre (analitik laboratuvar cihazı), pHstat, İnkübatör, Su Banyoları, Distile su cihazları, Ultrasantrifij, Ultrafiltrasyon Cihazları, Termostat ve Kriyostatlar, Oksijenmetre, PCR, Fermantörler, Mikroskop, Santrifüj, pHmetre, Filtrasyon, Kromatografik ekipmanlar(ayırma saflaştırma cihazları), hassas terazi, tüpler, pompalar, soğutucular, çeşitli balonlar gibi labotatuvar  araç ve gereçleri ve kimyasal maddeler.

·         Üretim ortamında; yukarıda tanımlanan cihazlarla birlikte büyük çaplı üretimlerde kullanılan mayalama cihazı ve üretim sistemleri ile çeşitli kimyasallar.

·         Eğitim ortamında; bilgisayar, eğitim programları ve eğitim araç gereçleri ile laboratuvar cihazları ve çeşitli büro malzemeleri.

MESLEĞİN GEREKTİRDİĞİ ÖZELLİKLER

Biyokimyager  olmak isteyenlerin;

• Başta biyoloji ve kimya olmak üzere fen bilimlerine karşı ilgili ve bu alanda başarılı,

• Bilimsel çalışmalara meraklı ve istekli,

• Dikkatini yoğunlaştırabilen ve sabırlı,

• Biyolojik ve kimyasal maddelere karşı alerjisi ile görme sorunu olmayan

kimseler olmaları gerekir.

Yabancı dil  bilgisine sahip olmak ve teknolojik yenilikleri takip etmek başarıyı artırıcı bir özelliktir.

çalışma ortamı ve koşulları

Biyokimyagerler çalışmalarını  genellikle laboratuvar ortamında  ya da kapalı ortamlarda yürütürler. Laboratuvarlar sessiz, sakin ve hijyeniktir. Ancak kullanılan kimyasal madde ve bileşikler nedeniyle kokuludur.İlaç, gıda, temizlik maddeleri ve plastik vb. üreten fabrikalarda  yada arıtma tesisi gibi yerlerde çalışılması durumunda gürültüye maruz kalınabilir. Üretimle ilgili işleri yürüten biyokimyagerlerin çalışma saatleri belli konularda araştırma yapanlara nazaran  daha düzenlidir.Zehirli ve tehlikeli maddeler yada  radyoaktif maddelerle çalışılıyorsa büyük dikkat gösterilmeli ve mutlaka bunlara özgü   özel güvenlik önlemleri alınmalıdır.Canlı yaşamı ile ilgisi biyokimyayı, benzer nitelikteki fizik, kimya, biyoloji gibi fen bilimleri ile sağlık, beslenme ve çevre konularında etkin bir dal haline getirdiğinden yukarıda sayılan uzmanlık alanlarıyla sıkı işbirliği halindedir. Bu nedenle biyokimyagerler de çalışırken işin türüne göre kimyagerler, biyologlar, hekimler, eczacılar, laborantlar, gıda ve ziraat mühendisleri, çevre mühendisleri gibi meslek elemanları ve diğer çalışanlarla iletişim  halindedirler.

MESLEK EĞİTİMİ

MESLEK EĞİTİMİNİN VERİLDİĞİ YERLER

Mesleğin eğitimi; Üniversitelerin  Fen Fakültesi “Biyokimya” bölümündeverilmektedir.

ÖN EĞİTİMDE BAŞARILI OLUNMASI GEREKEN DERSLER

• Biyoloji

• Kimya

• Fizik

• Matematik

MESLEK EĞİTİMİNE GİRİŞ KOŞULLARI

Mesleğin eğitimine girebilmek için;

• Lise veya dengi okul mezunu olmak,

• Yükseköğretime Geçiş Sınavı (YGS) ve Lisans Yerleştirme Sınavı ’nda (LYS) “Biyokimya” lisans programı için yeterli “MF-3”puan almak.

• Öğrenci Seçme ve Yerleştirme Merkezi (ÖSYM) Tercih Bildirim Formunda  “Biyokimya” lisans programı ile ilgili en az bir yüksek öğretim programını tercih etmek gerekmektedir.

Bu yükseköğretim programında öğrenim görmek isteyen adaylar liselerin Fen, Fen Bilimleri, Klasik Fen, Matematik, Tabii Bilimler alanlarından mezun iseler YGS ve LYS sonuçlarına göre ÖSYM tarafından yapılan yerleştirme işleminde diğer alanlardan mezun olanlara göre daha yüksek bir ağırlıklı puan elde etmekte ve öncelikle yerleştirilmektedirler.

EĞİTİMİN SÜRESİ VE İÇERİĞİ

Eğitim süresi  4 yıldır. Ancak 1 yıl zorunlu  yabancı dil hazırlık programı ile birlikte bu süre 5 yıl olmaktadır.

Biyokimya programı içinde “Biyokimyagerlik” ve “Biyoteknoloji Ağırlıklı Biyokimyagerlik” olmak üzere iki ana yönlendirici program vardır.

Biyokimya  programında VI. Yarıyıldan itibaren  Lisans Öğretim Programlarına ek olarak 1 (bir) ay staj vardır. Staj uygulamasının kredi karşılığı yoktur. Öğrenciler başarılı veya başarısız  olarak değerlendirilirler.

Hazırlık sınıfından sonraki eğitimin:

I-II-III-IV. yarıyılında (2.sınıfın sonuna   kadar) Biyokimya Lisans Ortak Programı adı altında öğrencilere;  Matematik, Genel Biyoloji, Genel Kimya, Hücre Biyolojisi, Fizikokimya, Anorganik Kimya, Organik Kimya, Analitik Kimya,  Mikrobiyoloji, Enstrümental Analiz, Bilim İngilizcesi gibi zorunlu alan ve ortak temel  derslerin yanında Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi, Türk Dili ve Bilgisayar dersleri okutulmaktadır. Ayrıca Histoloji ve Ekolojik Kimya gibi seçmeli alan dersleri de verilmektedir.

V. yarıyılda ise yukarıda sözü edilen iki yönlendirici alandan Biyokimyagerlik Lisans Programı’nda  okutulan zorunlu alan dersleri; Biyokimya, Biyokimyada Temel Teknikler ve Genetik. Seçmeli alan dersleri; Biyofizikokimya, Biyoanorganik Kimya, Gıda Mikrobiyolojisi, Çevre Kimyası vb.dir. Ayrıca serbest seçmeli dersler de verilmektedir.

VI. yarıyılda okutulan zorunlu alan dersleri; Biyokimya, Biyomoleküllerde Yapı Tayini. Seçmeli alan dersleri; Enzimoloji, İlaç Metabolizması, Fizyoloji, Genetik, Polimer Kimyası’dır. Yine serbest seçmeli dersler de sözkonusudur.

VII. yarıyılda okutulan zorunlu alan dersleri; Biyokimya, İmmunoloji’dir. Ayrıca Diploma Çalışması da bu dönemdedir. Seçmeli alan derslerinden bazıları  ise Biyoteknoloji, Toksikoloji, Gıda Ambalaj Maddeleri ile Biyokimyada Deney Hayvanları’dır. Serbest seçmeli dersler de sözkonusudur.

VIII. yarıyılda zorunlu alan dersi olarak Diploma Çalışması yer alır. Seçmeli alan dersleri olarak ise Klinik Kimya, Endüstriyel Hijyen, Teknik İnceleme, Atık Değerlendirmesi ve Arıtma Yöntemleri gibi dersler verilmektedir. Serbest seçmeli dersler bu yarıyılda da vardır.

EĞİTİM SONUNDA ALINAN BELGE-DİPLOMA VE UNVAN

Eğitimini başarı ile tamamlayanlara “Biyokimya” lisans   diploması ve “Biyokimyager/Biyoteknoloji Ağırlıklı Biyokimyager” unvanı verilir.

çalışma alanları ve iş bulma olanakları

Biyokimyagerlerin; ilaç, aşı ve özellikle biyopolimerlere dayalı protezler gibi  tıbbi malzemeler üreten fabrikalar,  boya,  mürekkep, elyaf, plastik vb. kimyasal maddeler, tarım ilaçları, kozmetik, deterjan ve fermantasyon teknolojisine dayalı üretim yapan sanayi tesisleri gibi oldukça geniş bir yelpazede çalışma olanakları vardır.

Ayrıca üniversitelere bağlı kurulan  biyoteknoloji araştırma ve uygulama merkezi, genetik hastalıklar araştırma merkezi  gibi yerlerdeki araştırma laboratuvarları ile tıbbi analizler gibi rutin işlemlerin yapıldığı laboratuvarlarda görev alabilirler.

Ayrıca benzer hizmetler için Silahlı Kuvvetler bünyesindeki laboratuvarlarda muvazzaf astsubay ve subay olarak istihdam edilebilirler.

Çevrenin korunabilmesi konusuna bütün dünyada giderek artan ilgi nedeniyle, çevre ve hava kirliliğini önlemek yada azaltmak amacıyla endüstriyel tesislerin kurduğu  veya yerel yönetimlere ait arıtma tesislerinde ve bunlarla ilişkili laboratuvarlarda çalışma olanakları da vardır.

Mezunlar yukarıdaki iş alanlarında; üretim sürecinde veya sürecin gerektirdiği rutin kalite-kontrol analizleri, sağlıkla ilgili testler, yeni yöntem geliştirme çalışmaları ve bunların uygulanmasında görev üstlenebilirler. Ayrıca projelerin yürütülmesi ve sonuçlandırılmasında yönetici konumunda çalışabilirler.

Biyokimyanın biyoloji, fizik, ekoloji, zooloji gibi çeşitli bilim dalları ile olan bağlantısı ve    biyoteknoloji alanındaki gelişmeler nedeniyle iş bulma olanakları hergeçen gün artmaktadır.

Türkiye’de yeni gelişen bir alan olması nedeniyle  ve pek çok bilim alanıyla kesişme noktasında yer alması sebebiyle, mezunların  yüksek lisans ve doktora eğitimlerine devam ederek akademik kariyer yapma olanakları oldukça geniştir. Bu süreç esnasında  çeşitli üniversiteler ve bilim alanlarında akademisyen olarak yer alarak eğitim çalışmalarına katılır, öğrencilere  ders verirler.

Biyokimya, Biyoteknoloji, Moleküler Biyoloji, Genetik gibi bilim alanlarıyla ilgili yurtdışındaki araştırma ve üretim şirketleri ile bu alanlardaki yurtdışındaki üniversitelerde iş ve kariyer olanakları geniştir.

EĞİTİM SÜRESİNCE VE EĞİTİM SONRASI KAZANÇ

EĞİTİM SÜRESİNCE

Öğrenciler eğitimleri süresince Kredi ve Yurtlar Kurumu’nca verilen öğrenim ve harç kredisinden yararlanabilirler. Ayrıca özel ve kamu kurumlarının sağladığı burs imkanlarından  da faydalanabilirler.

eğitim sonrası

Eğitim sonunda; kamu sektöründe işe başlayanlar  657 sayılı Devlet Memurları Kanunu hükümlerine göre hizmet  sınıfındaki kadroların karşılığı olan derece ve kademeden aylık alırlar. Ücretler  yıllık belirlenen oranlarda ve kıdeme göre artış göstermektedir. Üniversitelerde akademik kadroda istihdam edilenler 2547 sayılı kanuna tabiidirler, ücretlerini  de buna göre alırlar.

Özel sektörde  çalışıldığında ücretler işyerindeki pozisyona göre yapılacak anlaşmalarla belirlenmektedir. Genellikle ilk işe başlayışta asgari ücretin 2  katı civarında ücret alınmaktadır. Ücretler performansa göre sonraki yıllarda artmaktadır. Deneyimli, bilgisayar kullanabilen, yabancı dil bilen ve kendini geliştirmiş olanların kazançları daha dolgundur.

MESLEKTE İLERLEME

Bu meslekte uzmanlaşma daha eğitim yapılırken başlamaktadır. İlk  2 yıl Biyokimya Ortak Lisans Programı olarak verilen eğitimden sonra 3. yıldan itibaren “Biyokimyagerlik” ve “Biyoteknoloji Ağırlıklı Biyokimyagerlik” olarak iki ana yönlendirici program başlar. Ayrıca her iki programda da verilen seçmeli alan dersleri ve serbest seçmeli  ders olanaklarıyla  öğrenciler  sağlık, gıda, çevre gibi alanlara yönelerek ileride mesleklerinde uzmanlaşmanın yolunu da  açmış  olurlar.

Günümüzde  bulunmamakla birlikte, Avrupa Birliği normlarının ve uyum çalışmalarının ilerlemesiyle birlikte tüm dünyada ve özellikle Avrupa Birliği ülkelerinde  olduğu gibi, Biyokimya Uzmanlık Eğitimi konusunda da yeni olanaklar ortaya çıkabilecektir.

Biyokimya öğretim programları temel ve ortaöğretim kurumları için öğretmen yetiştirmeyi hedeflememektedir. Ancak, lisans eğitimi tamamlandıktan sonra yüksek lisans ve doktora eğitimi alarak akademik kariyer yapabilirler.

İşletmelerde üretimle ilgili süreçlerde çalışanlar deneyimlerine göre yönetici konumuna gelebilirler.

BENZER MESLEKLER

-          Biyolog

-          Kimyager

-          Biyomühendis

-          Genetik Mühendisi

-          Farmakolog

EK  BİLGİLER

1900’lerden beri Biyokimya adıyla tanınan bu yeni  bilim dalının hangi konularla ilgilendiğinden sözetmek gerekirse;

Biyolojik bilimler ile kimya bilimi arasındaki bir kesişme noktasında yeralan Biyokimya, yaşamın kimyasını araştırırken hem fizyolojinin(üreme,beslenme gibi yaşamsal etkinlikler)hem de analitik, organik ve fizikokimyanın tekniklerinden yararlanır.Vücuda enerji sağlamak üzere maddelerin yıkımından,yaşam için gerekli karmaşık moleküllerin yapımına kadar canlıda gerçekleşen kimyasal değişikliklerin tümüne metabolizma denir.Bu kimyasal değişiklikler enzimler aracılığıyla olur; enzimlerin oluşumu ise hücrenin genetik yapısına bağlıdır.Bu nedenle Biyokimya beslenme,genetik ve tarımın yanısıra ilaçların etkisi ve hastalıklardan ileri gelen kimyasal değişiklikler gibi çeşitli tıp konularının araştırılmasına da katkıda bulunur.

Bitkileri inceleyen botanik, hayvanları inceleyen zooloji,bakteri ve virüs gibi tek hücreli canlıları inceleyen mikrobiyoloji, kalıtsal özelliklerin kuşaklara aktarılmasını araştıran genetik, canlılar ile doğa arasındaki karmaşık ilişkiyi inceleyen ekoloji gibi temel bilim dallarının biyoloji ile olan sıkı işbirliğinden yeni uzmanlık dalları doğmuştur. Biyokimya da kimya ile biyolojinin örtüşme alanıdır.

YARARLANILAN BİLGİ KAYNAKLARI

• Meslek elemanları,

• AnaBritannica Genel Kültür Ansiklopedisi Cilt: 4  Sf. 291

• ÖSYS (Öğrenci Seçme ve Yerleştirme Sistemi) Kılavuzu-2010,

• Yükseköğretim programları ve kontenjanları kılavuzu 2008

• Öğretim Elemanları,

• Meslek Danışma Komisyonu (MEDAK) üyesi kuruluşlar.

DAHA AYRINTILI BİLGİ İÇİN BAŞVURULABİLECEK YERLER

• İlgili eğitim kurumları,

• Türkiye İş Kurumu web sayfası www.iskur.gov.tr

• Ulusal Meslek Bilgi Sistemi  http://mbs.meb.gov.tr/

• Türkiye İş Kurumu Meslek Bilgi Merkezleri.

Güncel Meslekler Rehberi Anasayfası'na Dön